10 điều nên và không nên nói với sếp

115

Là một nhân viên, ngoài việc phải tuân thủ những thỏa ước tập thể đã được cụ thể hóa bằng nội quy lao động, bạn cũng cần hiểu “gu” làm việc của sếp nếu muốn nhanh chóng thăng tiến trong nghề nghiệp. Nhưng không phải lúc nào sếp bạn cũng thể hiện rõ nét cá tính, phong cách và yêu cầu của ông ấy đối với bạn.

Vậy làm sao có thể “bắt mạch” được sếp? Lời giải dường như đã được tìm thấy sau cuộc điều nghiên gần đây của tạp chí Computerworld ở 100 vị giám đốc CNTT (CIO) hàng đầu của Mỹ. Hãy xem họ thích và không thích nghe bạn nói những gì…

5 điều nên…

Hãy thành thật. “Trong nỗ lực có được chữ ký phê duyệt kinh phí triển khai dự án, họ (nhân viên) đã cố ‘nhồi nhét’ tôi bằng những viễn cảnh màu hồng và vô số lời hứa mà chỉ nghe thôi cũng đã thích. Tuy nhiên, bằng trực cảm nghề nghiệp và năng lực tư duy của mình, tôi đã hoài nghi về những mảng thông tin rời rạc mà họ vừa cung cấp. Sau khi ghép chúng lại với nhau, tôi phát hiện vẫn còn thiếu rất nhiều chi tiết quan trọng – những khó khăn mà họ đã cố tình phớt lờ. Tôi không thích như vậy. Tôi cần sự đầy đủ và tính trung thực,” Robert Strickland, Phó chủ tịch kiêm Giám đốc CNTT của T-Mobile, kể lại. Còn Neal Puff, Giám đốc CNTT của Arizona, cho biết: “Sốt sắng và táo bạo trong hành động là một cá tính mạnh để đi đến thành công. Tôi cũng không ‘nhát gan’ đâu. Có điều bạn phải cho tôi thấy được bức tranh toàn cảnh của một vấn đề, cả thuận lợi lẫn khó khăn, cả tiềm năng lẫn nguy hiểm. Và khi đã biết rõ về chúng, ta sẽ tự tin hơn để đi đến chặng cuối của cuộc hành trình.”

10-dieu-nen-va-khong-nen-noi-voi-sepLuôn giàu ý tưởng kinh doanh. Kumud Kalia, Phó chủ tịch kiêm Giám đốc CNTT của Direct Energy, nói: “Tôi rất thích nhân viên của mình mang đến vô số những ý tưởng có thể giúp cải thiện doanh thu, thậm chí cả những chuyện chẳng dính dáng gì đến CNTT. Nói thì dễ đấy, chứ trên thực tế, dường như nhân viên còn lười động não. Họ chỉ chăm chút những công việc được giao vì cho rằng như thế đã là quá đủ. Thêm việc chỉ tổ mệt cho bản thân và lắm lúc còn phải gánh thêm áp lực trách nhiệm. Tôi cũng chẳng muốn cứ phải phân công từng chuyện cụ thể cho nhân viên. Tôi luôn hoan nghênh những sáng kiến mang tính chủ động và sẽ cùng họ biến ý tưởng trở thành hiện thực.”

Biết rõ bản thân. Hãy nói thẳng với sếp những gì mà bạn có thể làm được và làm tốt cho công ty. Vì như thế, sếp bạn sẽ thuận tiện và nhanh chóng hơn khi phân công lao động. Nếu công việc vẫn chưa phù hợp, bạn cứ xin thử tiếp bằng một công việc khác cho đến khi có thể phát huy hiệu quả đóng góp cho công ty đến mức tối đa. Ted Maulucci, Giám đốc CNTT của Tập đoàn Tridel, bộc bạch: “Tôi rất ghét câu nói: ‘Tôi làm gì cũng được. Tùy sếp quyết định’”. Như vậy chẳng khác gì chơi trò “trốn tìm”. Bản thân bạn phải biết rõ thế mạnh và điểm yếu của mình. Nếu để tôi chỉ định, có thể chưa chắc đúng với sở trường và kỳ vọng của bạn. Khi ấy, bạn đừng có bảo rằng tôi không xứng đáng làm sếp hay có ý muốn triệt tiêu chất xám của bạn.”

Biết nói “không” với những điều bất ổn và tiêu cực. Michael F. Williams, Giám đốc CNTT của Khoa Thần kinh thuộc Đại học California, khuyên: “Đừng vội vàng thực hiện ngay yêu cầu của sếp. Hãy kiểm tra và phân tích cẩn thận. Nếu vẫn còn cảm thấy bất ổn về điều gì, phải báo ngay với sếp để xin ý kiến hoặc để từ chối thực hiện. Tuy nhiên, bạn phải cho sếp biết vì sao bạn không thể thực thi nhiệm vụ được giao và đưa ra những giải pháp thay thế. Dù làm như vậy có thể sẽ khiến cho sếp bị làm phiền và mất thời gian, song như thế sẽ tốt cho cả hai.”

Nói ra những thành công dù là nhỏ nhất. Chẳng một ông sếp nào muốn cứ phải đón nhận những thất bại liên tục mỗi ngày của bạn. Hãy “khoe” với họ những gì bạn đã cố gắng dù đó chỉ là tiến bộ nho nhỏ trong công việc. Kumud Kalia chia sẻ: “Một số nhân viên, hoặc do e ngại hoặc do thiếu cảm giác, đã không thể định nghĩa được thế nào là thành công. Đừng nghĩ chỉ có thành công mới đáng được sếp quan tâm. Thật ra, họ luôn muốn nghe bạn kể về những cải tiến của bạn dù là nhỏ nhất. Bởi lẽ, chí ít họ cũng biết được rằng nhân viên của mình đang ngày càng hoàn thiện hơn. Mọi nhân viên đều nên tập thói quen chia sẻ những thành công của mình trong các cuộc họp nội bộ nhằm tạo ra động lực thi đua lành mạnh cho toàn công ty.”

10-dieu-nen-va-khong-nen-noi-voi-sep5 điều không nên…

Chỉ đề cập đến công nghệ và chẳng bao giờ đả động chuyện kinh doanh. “Bạn sẽ chẳng thể thuyết phục được tôi nên đầu tư công nghệ này hay công nghệ nọ khi mà bản thân bạn còn chưa rõ liệu chúng có giúp sinh lãi cho công ty hay không.” James E. Schinski, Phó chủ tịch kiêm Giám đốc CNTT của MITSO (Carmel), tâm sự như vậy. Chia sẻ quan điểm với ông còn có Joseph J. Tufano, Phó chủ tịch kiêm Giám đốc CNTT của Đại học St. John (New York): “Tôi đánh giá cao nỗ lực của nhân viên trong việc tiếp cận và làm chủ công nghệ mới. Nhưng tôi chỉ muốn họ chuyển hóa những thứ ấy vào thực tiễn kinh doanh, thay vì chỉ dừng lại ở mức lĩnh hội tri thức. Nói chung, anh có thể áp dụng mọi công nghệ, nhưng nó phải đáp lại một cách tương xứng với những gì mà tôi đã không tiếc tiền bạc và thời gian để đầu tư.

10-dieu-nen-va-khong-nen-noi-voi-sepChỉ tìm được một giải pháp duy nhất cho bài toán khó. Neal Puff phân tích: “Mỗi nhân viên đều có một sở thích CNTT riêng, từ cách tiếp cận vấn đề, phương pháp biện giải cho đến ngôn ngữ lập trình hay một phân ngành cụ thể. Đây cũng là lẽ đương nhiên. Dẫu vậy, bạn hãy luôn nhớ rằng mình đang phục vụ cho nhiều người. Đừng áp đặt những điều yêu thích của bản thân lên đám đông vì như thế rất dễ trở thành những giải pháp mang nặng tính chủ quan. Nó vừa ngầm chứng minh với sếp rằng bạn đang bế tắc, yếu tay nghề hay quá bảo thủ và cũng khiến cho bạn bị mai một. Khi giao việc cho nhân viên, tôi luôn yêu cầu họ phải nói được ít nhất là đôi ba cách giải quyết rồi tôi mới quyết định nên chọn phương án nào là khả thi nhất và có hiệu quả nhất. Tôi chẳng thích ai đó nói với tôi rằng: ‘Chỉ có một con đường dẫn đến La Mã’.”

Nói xấu đồng nghiệp. Khi phải làm việc trong một môi trường mang tính cộng tác và tương tác cao, rất có thể bạn dễ bị thất bại hơn so với những công việc độc lập. Chỉ cần một thành viên trong nhóm gặp trục trặc, tiến độ giải quyết của cả nhóm sẽ bị ảnh hưởng. Nhưng không nên vì thế mà bạn lại trút hết “tội lỗi” lên đầu thành viên ấy và mang những cảm giác tiêu cực ấy báo cáo với sếp. Kumud Kalia cho biết: “Tôi luôn đánh giá cao tinh thần làm việc theo nhóm và thường nhắc nhân viên của mình phải thích ứng được với môi trường này. Lần đầu có thể lục đục, nhưng hãy thử thêm lần nữa cho đến khi điều này trở thành một nét văn hóa doanh nghiệp. Tôi chẳng thích nghe những lời gièm pha đồng nghiệp. Đó là chưa tính đến chuyện tôi sẽ khiển trách nhân viên ấy nặng hơn. Vì suy cho cùng người ấy cũng có lỗi trong thất bại bởi chưa thật sự hết mình tương trợ người khác trong nhóm.”

10-dieu-nen-va-khong-nen-noi-voi-sepThúc thủ khi gặp thách thức. Quan điểm của Robert Strickland về vấn đề này là rất rõ ràng: “Trên đời này mọi thứ đều có thể xảy ra. Vì vậy, bạn đừng vội nói ‘không’ ngay khi tôi giao cho bạn một công việc nào đấy. Dĩ nhiên, khi ấy, thật sự là bạn chưa đủ năng lực để gánh vác chứ không phải muốn trốn tránh trách nhiệm hay lười biếng. Song, tôi đâu có cấm bạn nói ra những khó khăn mà bạn cho rằng mình sẽ phải đối mặt khi nhận nhiệm vụ. Chúng ta hoàn toàn có thể ngồi lại với nhau để trao đổi và chia sẻ những phương án khắc phục. Rồi bạn sẽ ngạc nhiên khi biết kỳ thực mình có đủ bản lĩnh và năng lực để chinh phục thử thách này. Chỉ vì bạn thiếu tự tin và nghệ thuật quản lý công việc mà thôi. Và quan trọng nhất là đừng có mang trong đầu suy nghĩ rằng tôi đang đánh đố bạn.”

Che đậy hung tin. Ian S. Patterson, Giám đốc CNTT của Tập đoàn Scottrade, cho biết nhiều sếp CNTT không thích bị sốc bởi những việc mà lẽ ra không đáng có. Gregory B. Morrison, Giám đốc CNTT của Tập đoàn Cox Enterprises, cũng cho biết: “Không ít nhân viên CNTT đã mắc một sai lầm chết người khi cho rằng chỉ nên báo tin vui cho sếp biết và ém nhẹm mọi hung tin với mong muốn sếp luôn được vui. Vâng, đó là một tình cảm tốt đẹp dành cho những người luôn phải chịu áp lực nhiều nhất trong công ty như chúng tôi. Nhưng bạn đâu biết rằng bạn đang giết chết sếp mình bằng những ‘quả bom tấn’ nổ chậm. Tôi chẳng rõ các CIO khác thế nào, chứ bản thân tôi rất ghét việc bưng bít thông tin từ phía nhân viên. Nếu phải ưu tiên, tôi sẽ sẵn sàng đón nhận tin buồn trước tin vui. Vì khi ấy, dẫu có bực mình, tôi vẫn hài lòng hơn vì chí ít tôi cũng có thể can thiệp được ngay. Chuyện nhỏ nhưng có thể trở thành thảm họa nếu như nó bị tích tụ trong trạng thái âm thầm và vô hình sau một thời gian dài.”

Xem thêm: